Zwolnienie podmiotowe z VAT – jakie znaczenie dla przedsiębiorców będą miały zmiany w przepisach?

Ulgi podatkowe, ale i również składkowe obowiązujące w polskim porządku prawnym mają przede wszystkim na celu wsparcie najmniejszych przedsiębiorców, którzy działają na polskim rynku. Zwolnienie podmiotowe z podatku od towarów i usług (VAT), stanowiące temat niniejszego artykułu od lat stanowi jedno z najważniejszych uproszczeń dla drobnych przedsiębiorców oraz osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Dla wielu z nich brak obowiązku rozliczania VAT oznacza nie tylko mniejsze obciążenia finansowe, lecz także znaczące uproszczenie formalności księgowych, co pozwala skupić się wyłącznie na rozwoju własnej działalności gospodarczej.

W niniejszym artykule omawiamy instytucję prawną zwolnienia podmiotowego z VAT, w szczególności zasady jego stosowania oraz praktyczne znaczenie nowego, wyższego limitu, który wchodzi w życie wraz z początkiem nowego roku.

Podstawy prawne

Stosownie do art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako u.p.t.), zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł.

Należy wskazać, iż w aktualnym brzmieniu przepisu, do zwolnienia przedmiotowego z podatku od towarów i usług (podatku VAT) kwalifikowały się osoby, prowadzące działalność gospodarczą z siedzibą w Polsce w zakresie objętym podatkiem VAT, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła 200 tysięcy złotych. Co istotne, przy obliczaniu wspomnianej wartości sprzedaży brany jest pod uwagę zarówno aktualny rok podatkowy, jak i poprzedni rok podatkowy. Jak wynika bezpośrednio z przepisu, co również aprobują autorzy doktryny, kwota 200 tysięcy złotych, o której mowa w przywołanym przepisie, stanowi kwotę netto, a więc nie wlicza się do niej kwoty podatku VAT.

Kolejno wedle art. 113 ust. 9 u.p.t., zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1.

Wobec powyższego przepisu osoby, które rozpoczęły prowadzenie działalności w zakresie objętym podatkiem VAT w trakcie trwania roku podatkowego, również mają możliwość uzyskania zwolnienia podmiotowego z VAT. W przypadku wyżej wspomnianych osób, przy obliczaniu wartości osiągniętej sprzedaży, bierze się pod uwagę proporcję okresu prowadzenia działalności gospodarczej w roku podatkowym do kwoty 200 tysięcy złotych. W konsekwencji, uzyskanie zwolnienia podmiotowego z VAT przez osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej jest łatwiejsze niż w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą już dłuższy czas, z uwagi na krótszy okres sprzedaży, który jest brany pod uwagę przy kwalifikacji do zwolnienia.

Zmiany przepisu ustawy

Na mocy ustawy z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako ustawa zmieniająca), z dniem jej wejścia w życie, a więc 1 stycznia 2026 r., w art. 113 ust. 1 u.p.t. wyrazy "kwoty 200 000 zł" zastępuje się wyrazami "kwoty 240 000 zł".

Z historycznego punktu widzenia, wartość sprzedaży zawarta w przepisie art. 113 ust. 1 u.p.t. była wielokrotnie zmieniana od mementu wejścia w życie instytucji zwolnienia podmiotowego z VAT. W pierwotnym brzmieniu przepisu wynosiła równowartość 10 tysięcy euro, następnie 50 tysięcy złotych, kolejno 150 tysięcy złotych, natomiast aktualnie wynosi 200 tysięcy złotych. Z uwagi na fakt, iż z nowym rokiem wchodzi w życie kolejna zmiana, tym razem na kwotę 240 tysięcy złotych, można przypuszczać, że nie będzie ona ostatnią zmianą.

Należy wskazać, iż zmiana będąca tematem przewodnim niniejszego artykułu, pozwala na objęcie zwolnieniem podmiotowym z podatku VAT większej ilości osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie objętym podatkiem VAT. Wobec czego, przedmiotowa zmiana jest niezwykle korzystna dla najmniejszych przedsiębiorców. Jak wynika bezpośrednio z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej, wskazane powyżej twierdzenia stanowiły cel, który prześwietlał ustawodawcy przy wprowadzaniu zmiany do ustawy.  

Ustawodawca wprowadza również przepis przejściowy, zawarty w treści art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej. W świetle wspomnianego przepisu, podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u których wartość sprzedaży w 2025 r. była wyższa niż 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Co więcej, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym podatkiem VAT, u których wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia.

Przepis przejściowy jeszcze bardziej powiększa grupę osób prowadzących działalność gospodarczą, która może zostać zakwalifikowana do zwolnienia podmiotowego z VAT.

Na marginesie należy wskazać, iż na gruncie art. 113 ust. 13 u.p.t., zostały enumeratywnie wymienione czynności, których wykonywanie w ramach działalności gospodarczej, pomimo objęcia ich podatkiem VAT, nie upoważnia do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT. W zakresie wspomnianych czynności mieści się m.in. świadczenie usług prawniczych. Oznacza to, że do przedsiębiorców wykonujących czynności wskazane w tym przepisie, omawiana zmiana nie będzie miała żadnego znaczenia.

Podsumowanie

Podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego z podatku VAT do 240 000 złotych stanowi wyraźne wsparcie dla najmniejszych przedsiębiorców. Należy zatem oceniać przedmiotową zmianę w sposób pozytywny, tym bardziej, że pozwala przedsiębiorcom dostosowanie się do aktualnych realiów rynku, czy większe inwestycję w rozwój prowadzonej działalności gospodarczej.

‍