W czasach współczesnych, samochód stał się podstawowym środkiem transportu wykorzystywanym przez ludzkość. Powyższe twierdzenie będzie prawdziwe w odniesieniu do praktycznie każdego państwa na świecie. Powszechność tego środka transportu wynika z faktu, iż wykorzystujemy samochody przy większości czynności wykonywanych w ciągu dnia, w tym do dojazdu do pracy, czy zrobienia zakupów spożywczych. Nierozłączny element korzystania z samochodu stanowią parkingi, które mogą być obsługiwane zarówno przez władze miasta, jak i prywatne podmioty.
Niezależnie jednak od podmiotu zarządzającego danym parkingiem, rzadkością są parkingi bezpłatne, tym bardziej jeśli zlokalizowane w większych miastach. Brak uiszczenia opłaty za postój na parkingu może wiązać się z naliczeniem przez zarządcę opłaty dodatkowej.
Parkingi zarządzane przez władze miasta
Parkingi zarządzane przez władze danego miasta, w zakresie nakładania opłat dodatkowych na użytkowników samochodów, rządzą się innymi zasadami niż parkingi prywatne. Przede wszystkim obowiązek uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, jak i nałożenie opłaty dodatkowej w obliczu brak uiszczenia opłaty za postój, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa.
Jak stanowi bowiem art. 13 ust. 1 pkt. 1 lit. a i b ustawy o drogach publicznych (dalej jako u.d.p.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych:
- w strefie płatnego parkowania,
- w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania.
Na podstawie zaś art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową.
Wobec czego, na kierowcach korzystających z miejskich parkingów znajdujących się w płatnych strefach parkowania, ciąży ustawowy obowiązek uiszczania opłat za postój samochodu. Co istotne, w przypadku nieuiszczenia opłaty, roszczenie wierzyciela (tutaj władze miasta zarządzające parkingiem) o zapłatę opłaty dodatkowej posiada podstawę prawną.
Jeżeli kierowca, na którego została nałożona opłata dodatkowa nie uiści jej dobrowolnie, zostanie wszczęta egzekucja w administracji.
W myśl art. 2 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.) egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki m.in. grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej.
Wedle art. 3 § 1 u.p.e., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
W świetle art. 26 § 1 u.p.e., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego.
Reasumując, postępowanie egzekucyjne w administracji przeprowadza się w celu wyegzekwowania spełnienia obowiązku względem organu administracji publicznej, wynikającego z wydanej decyzji lub postanowienia właściwego organu lub bezpośrednio przepisu prawa. W przypadku nieuiszczenia opłaty za postój, a w konsekwencji nałożenia opłaty dodatkowej, organ miasta wszczyna z urzędu postępowanie egzekucyjne w administracji, zmierzające do wyegzekwowania od kierowcy spełnienia ciążącego na nim obowiązku w postaci uiszczenia opłaty dodatkowej. Co istotne, w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, organ egzekucyjny (w tym przypadku organ miasta), może zająć wierzytelność z rachunku bankowego kierowcy, o ile opłata dodatkowa nie zostanie uiszczona przez niego dobrowolnie (art. 80 § 1 u.p.e.).
Warto również wskazać, iż możliwość zakwestionowania zasadności nałożenia opłaty dodatkowej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 88/10, procedura egzekwowania opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania, stosowana w przypadku przyjęcia, że konieczność uiszczenia tej opłaty wynika bezpośrednio z przepisu prawa, sprawia, że prawo do sądowej kontroli stanowiska wierzyciela w razie sporu co do tego, czy po stronie określonej osoby powstał obowiązek uiszczenia takiej opłaty realizowane może być dopiero na etapie egzekucji administracyjnej.
Parkingi zarządzane przez prywatne podmioty
W przypadku parkingów prywatnych, kierujący pojazdem oraz podmiot nim zarządzający zawierają między sobą umowę cywilnoprawną, która jest określana mianem umowy adhezyjnej. Są to umowy zawierane masowo, przede wszystkim pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami, które posiadają wcześniej przygotowane postanowienia, na które osoba zawierająca umowę z przedsiębiorcą godzi się. Zazwyczaj nie ma możliwości negocjacji tych warunków.
Na podstawie art. 384 § 1 ustawy Kodeks cywilny (dalej jako k.c.), ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. Należy stwierdzić, iż regulamin parkingu wiąże stronę, jeżeli został udostępniony w miejscu widocznym, w taki sposób aby Klient miał możliwość zapoznania się z jego treścią.
Według zaś art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
Kolejno, jak stanowi art. 60 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).
Reasumując, wjeżdżając na teren parkingu prywatnego, kierujący pojazdem w sposób dorozumiany zawiera z zarządcą parkingu umowę o charakterze adhezyjnym, której treść określają postanowienia regulaminu. Umowa ta wiąże jednak drugą stronę wyłącznie w sytuacji, gdy regulamin został jej prawidłowo udostępniony przed jej zawarciem w sposób widoczny i umożliwiający swobodne zapoznanie się z jego warunkami. Co więcej, w odróżnieniu od parkingów miejskich, nałożenie opłat dodatkowych przez zarządców parkingów prywatnych odbywa się na podstawie obowiązujących na tych parkingach regulaminów. W regulaminie są określone również przesłanki nałożenia takich opłat, jednak w praktyce sprowadzają się one do braku uiszczenia opłaty za postój.
Kolejną różnicą w stosunku do parkingów miejskich, jest możliwość zakwestionowania zasadności nałożenia opłaty dodatkowej na drodze pozasądowej. Reguły dotyczące składania reklamacji również reguluje regulamin parkingu. Warto podkreślić, iż w przypadku nieuiszczenia opłaty dodatkowej, jeżeli została naliczona zgodnie z obowiązującym na danym parkingu regulaminem, zarządca parkingu może wystąpić na drogę sądową, celem dochodzenia roszczenia.
Podsumowanie
Obowiązek uiszczania opłat dodatkowych związanych z nieuiszczeniem opłaty za postój, kształtuje się odmiennie w zależności od podmiotu, jaki nim zarządza. Należy jednak zauważyć, iż nieuiszczenie opłaty dodatkowej w przypadku parkingu miejskiego rodzi bardziej dotkliwe konsekwencje prawne.
Jeżeli otrzymali Państwo opłatę dodatkową i mają wątpliwości co do dalszych kroków prawnych lub potrzebują pomocy w sporządzeniu reklamacji do zarządcy parkingu, LEX AI jest idealnym narzędziem, które udzieli Państwu wsparcia. LEX AI nie tylko udzieli porady prawnej, ale również przygotuje odpowiednie pismo reklamacyjne, gotowe do wysłania do zarządcy parkingu.