Osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą przysługuje uprawnienie do wyboru sposobu opodatkowania dochodów osiąganych z tej dzielności. Wspomniany wybór stanowi jedna z kluczowych decyzji, przed którymi staje przedsiębiorca. Polski system podatkowy przewiduje kilka możliwych sposobów opodatkowania, w szczególności skalę podatkową, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Każdy z wymienionych form opodatkowania kształtuje zasady rozliczeń, a także obowiązki podatnika w sposób odmienny.

Na kanwie niniejszego artykułu pragnę przybliżyć sposób wyboru formy opodatkowania, a w szczególności czy Mozą to uczynić za pośrednictwem odpowiednio nazwanego przelewu.

Podstawa prawna

Przytoczone w wstępie uprawnienie podatnika w przedmiocie wyboru sposobu opodatkowania, wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako u.p.d.).

Zgodnie z art. 9a ust. 1 u.p.d., dochody osiągnięte przez podatników z pozarolniczej dzielności gospodarczej są opodatkowane na zasadach skali podatkowej, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym (dalej jako u.z.p.).

W myśl zaś art. 9 ust. 1 u.z.p., sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.

Natomiast, wedle art. 9a ust. 2 u.p.d., podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie podatku liniowego. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

Analizując przytoczone powyżej przepisy należy wskazać, iż czynności jakie powinien podjąć podatnik celem dokonania wyboru formy opodatkowania dochodów osiąganych z prowadzonej dzielności gospodarczej, kształtuje się w sposób tożsamy zarówno w przypadku podatku liniowego, jak i zryczałtowanego podatku dochodowego.

Resumując, podatnik prowadzący działalność gospodarczą może dokonać wyboru sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tym celu, przedsiębiorca powinien 

złożyć pisemne oświadczenie naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu dla jego miejsca zamieszkania. Oświadczenie należy złożyć w terminie do 20. dnia miesiąca, następującego po miesiącu uzyskania pierwszych przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli podatnik nie złoży stosownego oświadczenia, podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a więc wedle skali podatkowej.

Oświadczenie złożone na piśmie

Jak wskazano powyżej, oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania powinno zostać złożone na piśmie. W doktrynie podkreśla się, iż istotnym jest, aby ze złożonego oświadczenia jednoznacznie wynikała wola podatnika w zakresie wyboru sposobu opodatkowania. Jak bowiem wskazuje A. Wrzesińska-Nowacka, posłużenie się przez podatnika drukiem przygotowanym przez urząd skarbowy, zwłaszcza w przypadku jego niejednoznacznej i mogącej wprowadzić w błąd treści, nie może być interpretowane na niekorzyść podatnika. Z pisma wynikać musi w sposób jednoznaczny, że podatnik chce opodatkować przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub w spółce ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Uznać zatem należy, iż kluczowym dla udzielenia odpowiedzi na tytułowe pytanie będzie stwierdzenie, czy tytuł przelewu można uznać za wyraz klarownego wyrażenia woli podatnika w zakresie sposobu opodatkowania. Powyższe zostało wielokrotnie poruszone w orzecznictwie polskich sądów, jak i interpretacjach indywidualnych sporządzanych przez organy podatkowe.

Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2024 r., II FSK 710/21, wskazanie w tytule przelewu oznaczenia formy opodatkowania spełnia warunek pisemności oświadczenia, o którym mowa w art. 9a ust. 2 u.p.d. Zwrot „sporządzenie czegoś na piśmie” nie posiada definicji legalnej, co uzasadnia jego potoczne rozumienie.

Tożsame wnioski płyną z Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 października 2024 r., 0115-KDIT3.4011.599.2024.2.AWO, który wskazał, iż przepisy podatkowe nie określają urzędowego wzoru takiego oświadczenia ani innych wymogów co do jego formy, ma natomiast z niego jednoznacznie wynikać, jakiego wyboru dokonał podatnik. Dlatego też, w przypadku, gdy podatnik dokonał wpłaty pierwszej zaliczki w ustawowym terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania i z opisu dokonanej wpłaty (np. tytułu przelewu) wynika, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczy płatność, taki dowód wpłaty może zostać uznany za złożenie wskazanego oświadczenia. Tym samym, dowód wpłaty podatku (dyspozycja przelewu płatności podatku) – w opisanych przez Pana okolicznościach – może zostać uznany za skutecznie złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania do właściwego naczelnika urzędu.

Co więcej, organy podatkowe przyjęły jednolity pogląd w niniejszej sprawie, bowiem analogiczne wnioski zostały przedstawione na kanwie Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2025 r., 0115-KDIT1.4011.315.2025.2.MST, a także w Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 października 2024 r., 0115-KDIT3.4011.642.2024.1.JS. 

Mając na względzie powyższe, tytuł przelewu jest dopuszczalnym sposobem na złożenie wymaganego oświadczenia. Wobec czego podatnicy mogą wybrać metodę opodatkowania poprzez dokonanie przelewu bankowego opiewającego na kwotę należnego podatku, przy czym w jego tytule należy jasno wskazać rodzaj opodatkowania, który został wybrany. Ponadto, przelew powinien zostać dokonany w terminie wymaganym dla oświadczenia o wyborze formy opodatkowania.

Podsumowanie

Choć wybór sposobu opodatkowania poprzez tytuł przelewu nie wynika to bezpośrednio z przepisów prawa, to zgodnie z utrwalonym stanowiskiem organów podatkowych, tytuł przelewu spełnia warunek pisemności oświadczenia woli, a więc stanowi dopuszczalną formę wyboru sposobu opodatkowania, o ile został odpowiednio opisany oraz dokonany w ustawowym terminie.

LEX AI jako innowacyjny chat sztucznej inteligencji może pomóc w wyborze formy opodatkowania, dogłębnie przedstawiając różnicę pomiędzy wszelkimi dostępnymi metodami opodatkowania, a także dopasowując jedną z nich do prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej.