Nowości w prawie – obowiązek znakowania treści AI, pierwsza kara Prezesa UODO w sprawie prywatnego monitoringu i zakaz telefonów w szkołach

Ostatnie tygodnie przyniosły kolejne istotne zmiany w przepisach, które dotyczą zarówno nowych technologii, ochrony danych osobowych, jak i funkcjonowania placówek oświatowych. Nowość w prawie obejmuje rozwiązania mające praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców, użytkowników sztucznej inteligencji oraz rodziców i uczniów. Wśród najważniejszych zmian znajdują się obowiązek znakowania treści AI od 2 sierpnia, pierwsza kara Prezesa UODO związana z prywatnym monitoringiem oraz zakaz korzystania z telefonów w szkołach i przedszkolach.

Obowiązek znakowania treści AI od 2 sierpnia

Od 2 sierpnia zaczęły obowiązywać kolejne przepisy wynikające z unijnego rozporządzenia AI Act. Co istotne, przepisy tego rozporządzenia obowiązują bez konieczności wprowadzenia na gruncie prawa krajowego odrębnej ustawy przez Sejm.

Jedną z najważniejszych zmian jest obowiązek znakowania treści AI od 2 sierpnia, który dotyczy określonych materiałów wygenerowanych lub zmodyfikowanych przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. W praktyce obowiązek obejmuje m.in. oznaczanie treści typu „deepfake” oraz informowanie odbiorców o interakcji z systemami AI w przypadkach przewidzianych przez rozporządzenie. Część nowych obowiązków dotyczy również dostawców i podmiotów wykorzystujących systemy sztucznej inteligencji, którzy muszą zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości przy korzystaniu z takich narzędzi.

Kluczowe we wprowadzonych przepisach jest to, że nowe obowiązki nie obejmują samych usługodawców, którzy dostarczają treści AI np. popularnych w ostatnim czasie czatów, czy programów do edycji zdjęć lub filmów. Obowiązek dotyczy osób fizycznych lub prawnych, które wygenerowaną treść udostępniają. Wyjątkiem są jednak sytuacje, gdy wykorzystywanie systemów sztucznej inteligencji odbywa się w ramach osobistej działalności pozazawodowej.

Pierwsza kara Prezesa UODO związana z prywatnym monitoringiem

W dniu 22 maja 2026 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nałożył pierwszą karę związaną ze stosowaniem prywatnego monitoringu. Należy jednak zaznaczyć, że sama kara nie została nałożona już na etapie złożenia skargi przez osobę zgłaszającą niezgodne z prawem działanie monitoringu, a dopiero w momencie, gdy właściciel monitoringu nie zaniechał działania polegającego na stosowaniu monitoringu.

Sankcja została wymierzona właścicielowi prywatnej posesji, którego monitoring obejmował nie tylko teren nieruchomości, lecz także drogę publiczną oraz sąsiednie działki. Mimo wcześniejszej decyzji nakazującej zaprzestanie takiego przetwarzania danych osobowych, obowiązek ten nie został wykonany, co skutkowało nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 26 711 zł.

Decyzja w tej sprawie oznacza, że także osoby fizyczne korzystające z monitoringu powinny zwracać uwagę na zgodność jego działania z przepisami o ochronie danych osobowych.

Zakaz korzystania z telefonów w szkołach i przedszkolach

Od 1 września 2026 r. zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w placówkach oświatowych. Przepisy znowelizowanej ustawy – Prawo oświatowe, wprowadzają zakaz korzystania z takich urządzeń przez dzieci w przedszkolach oraz uczniów szkół podstawowych zarówno podczas pobytu na terenie placówki, w tym w czasie przerw, jak i w trakcie zajęć organizowanych poza szkołą lub przedszkolem. Zakaz nie ma obejmować jednak wycieczek szkolnych.

Ustawodawca przewidział jednak kilka wyjątków. Zakaz nie będzie obowiązywał podczas wycieczek szkolnych oraz w internatach, gdzie zasady korzystania z telefonów zostaną określone w statutach placówek. Nie obejmie również sytuacji, gdy uczniowie korzystają z infrastruktury szkoły poza godzinami zajęć, na przykład z boiska lub sali sportowej udostępnianych mieszkańcom. Ponadto dyrektor szkoły lub przedszkola będzie mógł wyrazić okresową zgodę na korzystanie z urządzenia w uzasadnionych przypadkach. W szkołach ponadpodstawowych ustawodawca pozostawił natomiast możliwość samodzielnego uregulowania zasad korzystania z telefonów w statutach poszczególnych placówek.

Podsumowanie

Obowiązek znakowania treści AI od 2 sierpnia, pierwsza kara Prezesa UODO związana z prywatnym monitoringiem oraz zakaz korzystania z telefonów w szkołach i przedszkolach to tylko wybrana część zdarzeń mających wpływ na obowiązujące przepisy oraz ich interpretację.

Nowelizacje oraz decyzje właściwych organów i orzeczenia sądów obejmują również wiele innych obszarów, dlatego warto na bieżąco śledzić zmieniające się przepisy i ich praktyczne zastosowanie. W przypadku wątpliwości dotyczących nowych regulacji pomocnym rozwiązaniem może być Lex AI, które ułatwia analizę przepisów oraz wyjaśnia ich znaczenie w konkretnych sytuacjach.