Dynamiczny rozwój motoryzacji oraz postępująca urbanizacja sprawiają, że korzystanie z płatnych miejsc postojowych stało się nieodłącznym elementem codziennego funkcjonowania uczestników ruchu drogowego. Współcześnie zdecydowana większość parkingów zlokalizowanych na obszarach miejskich ma charakter odpłatny, przy czym obok parkingów zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego coraz większą rolę odgrywają parkingi prowadzone przez podmioty prywatne.
Z treści art. 140 ustawy – Kodeks cywilny[i] wynika, iż właściciel nieruchomości może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy, co oznacza, że może on również odpłatnie udostępniać teren swojej nieruchomości.
Umowy zawierane z przedsiębiorcami udostępniającymi miejsca parkingowe należą do grupy umów określanych w doktrynie jako umowy adhezyjne. Są to umowy zawierane masowo, przede wszystkim pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami, które posiadają wcześniej przygotowane postanowienia, na które osoba zawierająca umowę z przedsiębiorcą godzi się. Zazwyczaj nie ma możliwości negocjacji tych warunków.
Powyższe oznacza więc, że w przypadku korzystania z płatnego parkingu należącego do podmiotu prywatnego, kierowca zawiera z właścicielem lub zarządcą parkingu umowę najmu miejsca parkingowego, zaś postanowienia tej umowy wynikają z treści regulaminu dostępnego na terenie parkingu.
W kontekście opodatkowania usługi najmu miejsca parkingowego podatkiem VAT należy zauważyć, iż w ramach obecnie obowiązującego porządku prawnego funkcjonuje tzw. zasada powszechności opodatkowania VAT. Zgodnie z poglądem A. Bartosiewicza, nie każda płatność występująca w obrocie gospodarczym oznacza powstanie konieczności opodatkowania. Podatek powinien wystąpić tam, gdzie pojawiają się świadczenie i konsumpcja, a nie każda płatność jest związana z ich powstaniem. W związku z tym, rozpatrując kwestię opodatkowania, należy przede wszystkim badać, czy miało miejsce jakiekolwiek świadczenie, co pozwoliłoby na ustalenie, że wystąpiła czynność opodatkowana.
W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT[ii], opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Powyższe oznacza zaś, że usługa najmu miejsca parkingowego powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Jakie stanowisko zajął Trybunał?
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 stycznia 2022 r. C-90/20 (Apcoa Parking Danmark A/S przeciwko Skatteministeriet), wskazano, iż parkowanie na określonym miejscu znajdującym się na jednym z parkingów, którymi zarządza Apcoa, powoduje powstanie stosunku prawnego między tą spółką jako usługodawcą i zarządzającym danym parkingiem a kierowcą, który skorzystał z tego miejsca parkingowego.
W tym względzie z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że w ramach tego stosunku prawnego strony korzystają z praw i wywiązują się z obowiązków, zgodnie z ogólnymi warunkami użytkowania odnośnych parkingów, wśród których znajdują się w szczególności udostępnienie przez Apcoa miejsca parkingowego i spoczywający na danym kierownicy obowiązek uiszczenia, oprócz opłaty za parkowanie, stosownie do okoliczności, w razie nieprzestrzegania tych ogólnych warunków, kwoty odpowiadającej opłatom kontrolnym za nieprawidłowe parkowanie, wskazanej na tablicy informacyjnej, o której mowa w pkt 11 niniejszego wyroku.
W tym kontekście zatem, po pierwsze, jeśli chodzi o warunek dotyczący istnienia świadczeń wzajemnych w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 27 niniejszego wyroku, wydaje się, że warunek ten jest spełniony. Uiszczenie opłat za parkowanie oraz, stosownie do okoliczności, kwoty odpowiadającej opłatom kontrolnym za nieprawidłowe parkowanie stanowi bowiem wynagrodzenie za udostępnienie miejsca parkingowego.
Co się tyczy, po drugie, warunku, zgodnie z którym wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 27 niniejszego wyroku, należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 51 opinii, że kierowca, który uiszcza te opłaty kontrolne, skorzystał z miejsca parkingowego lub strefy parkowania, a wysokość tych opłat kontrolnych wynika z tego, że warunki zaakceptowane przez danego kierowcę zostały spełnione.
W związku z tym łączna kwota, jaką kierowcy zobowiązali się zapłacić w zamian za świadczoną przez Apcoa usługę parkingową – w stosownych przypadkach wraz z opłatami kontrolnymi za nieprawidłowe parkowanie – stanowi warunki, na jakich faktycznie skorzystali oni z miejsca parkingowego, i to nawet jeśli zdecydowali się oni na nieprawidłowe jego użytkowanie, przekraczając dozwolony czas postoju, nie uzasadniając prawidłowo swojego prawa postoju czy też parkując na miejscu zastrzeżonym, nieoznaczonym lub w sposób utrudniający ruch, z naruszeniem ogólnych warunków użytkowania odnośnych parkingów.
W rezultacie wydaje się, że te opłaty kontrolne mogą mieć bezpośredni związek z usługą parkingową i w konsekwencji można je uznać za integralną część całkowitej kwoty, którą kierowcy zobowiązali się zapłacić Apcoa, decydując się na zaparkowanie swojego pojazdu na jednym z parkingów, którymi spółka ta zarządza.
W dalszej części wyroku, Trybunał zauważa stwierdza, że W świetle ogółu powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że opłaty kontrolne pobierane przez spółkę prawa prywatnego prowadzącą prywatne parkingi w razie nieprzestrzegania przez kierowców ogólnych warunków użytkowania tych parkingów należy uznać za wynagrodzenie za odpłatne usługi w rozumieniu tego przepisu, które jako takie podlegają VAT.
W wyżej cytowanym orzeczeniu, Trybunał nie tylko potwierdza, że sama usługa najmu miejsca parkingowego jest usługą, która podlega podatkowi VAT, ale jednocześnie uznał, że dodatkowe opłaty, jakie kierowca ponosi z tytułu nieprawidłowego korzystania z parkingu, stanowią integralną część takiej usługi. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają zatem nie tylko ceny biletów, ale również kary lub opłaty dodatkowe nakładane na kierowców w związku z nieprawidłowym użytkowaniem parkingu (np. brak zakupu biletu lub postój w nieoznaczonym miejscu).
Powyższe oznacza, że na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem .
Dalej, w myśl art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest również obowiązany do wystawienia faktury na żądanie nabywcy towaru (kierowcy), jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Podsumowując wyżej przedstawione rozważania należy zatem stwierdzić, że przedsiębiorca, który korzysta z płatnego parkingu, ma prawo do żądania wystawienia faktury w związku z zapłatą ceny biletu, a także w nawiązaniu do innych opłat nałożonych na podstawie regulaminu parkingu. Żądanie takie należy jednak przedstawić w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę lub otrzymano zapłatę.
Jeśli posiadasz wątpliwości, czy dana usługa powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT lub nie jesteś pewien, czy inny podmiot jest zobowiązany wystawić fakturę za wykonaną przez niego usługę. Lex AI może na podstawie przedstawionych przez Ciebie informacji udzielić odpowiedzi na te oraz inne pytania. W przypadku, gdy nie wiesz w jaki sposób zwrócić się z żądaniem wystawienia faktury Lex AI może również wspomóc cię w sporządzeniu odpowiedniego pisma.
[i] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2026.795).
[ii] Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U.2025.775 ze zm.).